kalender

 

Marco Antonio Campos

Biografie

Marco Antonio Campos (°1949, Mexico) heeft iets met Vlaanderen. In de jaren 90 al vertaalde en publiceerde hij in zijn tijdschrift Periódico de Poesía een selectie Vlaamse dichters. Hij doceert literatuur aan de Universidad Nacional Autónoma de Mexico en is mede-organisator van de Rencontre du Pays du monde Latin au Mexique. Daarnaast heeft hij een indrukwekkend oeuvre opgebouwd als dichter, romanschrijver, essayist, vertaler en samensteller van antologieën. Hij vertaalde ondermeer al de poëzie van Rimbaud, Baudelaire en Gide. Tijdens zijn residentie werkte hij samen met Stefaan van den Bremt aan een Spaanse vertaling van zes Nederlandstalige dichters. Ook schreef hij een aantal prozagedichten die het Vlaamse landschap als thema nemen.

Beknopte bibliografie
El señorMozart y un tren de Brevedades, Colibri, 2004
En recuerdo de Nezahualcóyotl, Coyoacán, 2003
Los adioses del forastero, Verdehalago, 2002
Poemas del peatón de Jaime Sabines (Écrit des Forges, Québec, 1997)

Vertalingen
Poésie Réunie/Poesía Reunida, Écrit de Forges, Québec, 2004
Poemas Austriacos/Österreichische Gedichte, El Tucán de Virginia, 1999
Poesía Selecta Cartas Literarias de Arthur Rimbaud - Texto Bilingüe,Coyoacán, 1999

Top

Auteurstekst

Gaviotas en el Escalda // Dios en Vollezele

Gaviotas en el Escalda

El lento Escalda, las lentísimas aguas del Escalda, llegarán al Mar del Norte y llegaré al Mar del Norte, y las seguiré, y seguiré leyendo el libro real, que se pierde casi todo, y el libro imaginario, que si bien escrito, perdura en los siglos y un día. Fui el hijo pródigo que regresó a casa demasiadas veces.
Desde la década de los setenta recuerdo de Bélgica el cielo plomizo, la bruma, la lluvia sin sosiego, luces ciegas, la llanura infinita... Tañe el carillón de la catedral cada cuarto de hora y resuena en calles y casas del centro y las pone en equilibrio.
A este país lo dividieron las aguas de Inglaterra y los árboles de Francia, de Holanda y Alemania, hasta parecer una pequeña isla en pleno continente.
La recuerdo con sus jeans y su blusa blanca abierta. Yo tenía 23 años y ella casi 17. Me dio soles oscuros y soles amarillos. Blanca, con el pelo negro, los ojos ferozmente tímidos. Escribía cartas bellísimas. Nos vimos en Bruselas. Hablábamos un mal francés que deletreábamos. Sus nalgas y sus piernas estaban hechas para la desesperación de las manos. Fue un amor a primeros dientes y aún conservo en la boca el sabor de la transpiración de su piel. Los amores fugaces no dejan tristeza si se gustan y ninguna tristeza si no hay compromiso.
Pero ¿qué hacen los gallos al lado de las palomas y de los patos en los bordes del lago del parque? Pero ¿quién los citó fuera de las horas del despertador en las deshoras de la mañana y de la tarde?
Ah, pero hablemos de algo más reciente. Sabemos que las mujeres actúan de manera impredecible o incomprensible, pero no deja de asombrarnos cuando lo hacen. Nada quiere decir nada cuando una mujer te dice no. Es como si no hubiera inicio, como si el cero se volviera un cero más grande, el 1 pisoteado. Pero, ¿se puede caminar sobre las aguas sólo con fe? No envejece el corazón ni el dolor que te dobla, es la piel la que se aja. Quizá la flordelisé en demasía. Nadie puede argumentar con nadie si no se sabe qué significa un argumento. Yo hubiera hecho con ella una cita en el fin del mundo; ahora, en la ausencia, se queda en nosotros ese fin de mundo. Que sea para bien o sea para mal, da lo mismo. Como perro enternecido la seguí por meses en América y Europa. Arrojo por la ventana América y Europa. Sin embargo en la calle o en las plazas a veces creo oír su voz detrás de mí o junto a mí, pero nos oiremos mejor en el infierno, eso sí, cada quien por su lado. Tal vez entonces alguna vez en ese nunca...
Ella no me entendía, ni yo la entendí nunca, pero luchábamos por no desesperar sabiendo que era fútil no mirar los ojos de María en el ascenso del Calvario. En vez de repartirnos los clavos en el descendimiento de Jesús el Cristo, los tres me los dio a mí. Quise hacer con ella un rostro de muchacha gótica (así era su rostro) y me dejó tirado en el suelo en un charco de escupitajos de donde habré de salir. La tristeza y la rabia (diría un hombre de empresa) se miden por resultados, pero lo mío fue un libreto para comediantes o cómicos. Que se busque Francesca otro Paolo porque al imbécil se le rompió la boca y se le disminuyó el corazón. Me alejo desde hoy al Renacimiento.
Pero, ¿acaso no hay un puente en el Escalda para llegar a la otra orilla? ¿No habrá una sola gaviota que con un grito áspero nos diga lo que perdimos?
Que venga el señor tipógrafo a poner las palabras donde no supe nunca ponerlas.


Dios en Vollezele

Dios vino a la tierra y miró el mapa y empezó a recordar nombres de pueblos flamencos: Vollezele, Herne, Galmaarden, Denderwindeke, Geraardsbergen, Ninove, Tollembeek, Oetingen, Nieuwenhove, Aalst... Después de siglos de haber creado el mundo no se acordaba de ellos. Se había dado cuenta hacia poco del error y puso al Hijo azul en el centro del pueblo y a la paloma de luz entre el Mosa y el Escalda para que mirara más allá de las aguas del bautismo. Y por primera vez el hombre y la mujer se buscaron desesperadamente en los cuerpos para huir de la lluvia y del invierno.
Dios señaló con el dedo y dijo: «Hágase!», y se alzaron una farmacia, dos cervecerías para solitarios del lunes y martes de todos los días, el café para tomarse un mal café, la panadería con olor a campo y a señora joven, una tienda de aparatos eléctricos que no se abrió jamás, casas con techos de dos aguas para que la lluvia bajara por las tejas hasta bebérsela el Mosa, buzones para cartas de primeros sellos, un teléfono directo con los ángeles, la iglesia con campanas para oír hasta Bruselas los Hechos de los Apóstoles.
Y vi a Dios poniendo árboles en la llanura, cavilando el hombre nuevo, porque lo creado anteriormente fue un fracaso y la historia escenas infinitas de depredación y de carnicería. «Te equivocaste», le dije en un buen plan. «Se equivocaron todos», me repuso. «Más allá de la línea, continué, victoriosos y vencidos se engañan tanto que hablan entre ellos de un pasado glorioso mientras más muertos y sufrimientos hay. La historia son historias de dolor y de horror. La vida nos deja al margen de la vida».
Dios continuó la tarea y mientras platicábamos de historias de la historia, hizo surgir el arbusto del saúco para que las flores albearan el país, el azul de los miosotis que lloraba de mis ojos, la niñez de las verbenas como un punto en un cuadro de Miró, las tímidas campánulas disimulándose en la miniatura, el rododendro como estrella iluminada al lila, el geranio que aviva lo que toca.
«Qué fue primero: ¿el paisaje o las palabras?», le pregunté. Y me hizo una seña y miré con asombro las ondulaciones de las colinas, los sembrados geométricos, los horizontes con árboles azules.
Los viejos, hasta ayer petrificados, se pararon de la mesa y salieron al aire libre a podar la hierba del jardín, los hijos se fueron a sembrar el trigo y los hijos de los hijos a embriagarse hasta caer en la cervecería de la Ruta bebiéndose en el cáliz la cerveza 255 creyendo que era vino.
Desde entonces los mirlos gorjean entre los arces con hojas de cinco orientaciones, aletean en la punta de las hayas gigantescas que horadan las nubes y hacen sombra en el follaje de los álamos plateados que murmuran algo inmensamente antiguo, pero Dios no sabe, nunca supo, en qué lugar quedé yo inerme y en qué lugar quedó Él inerme. Como Él sabía quién era yo, y como yo sabía quién era Él, no podíamos, por engaño, indiferencia o simulación, hacer a un lado lo que hemos sido siempre: dos solitarios perdedores.


Marco Antonio Campos, 2005

Top

Vertaling

Meeuwen over de Schelde // God in Vollezele

Meeuwen over de Schelde

De trage Schelde, de trage wateren van de Schelde, zullen in de Noordzee uitkomen, en ik zal in de Noordzee uitkomen en hen blijven volgen, en ik zal het boek van de werkelijkheid waarvan bijna alles verloren gaat, blijven lezen en ook het boek van de verbeelding dat, indien goed geschreven, één dag meer dan eeuwen voortbestaat. Ik was de verloren zoon die al te vaak naar huis is weergekeerd.
Sinds de jaren '70 herinner ik me van België de loodgrijze hemel, de nevel, de rusteloze regen, blinde lichtjes, de eindeloze vlakte... Het carillon van de kathedraal klinkt om het kwartier en weergalmt in de straten en huizen van het stadscentrum en houdt ze in evenwicht. Dit land is zozeer door het water van Engeland en de bomen van Frankrijk, Nederland en Duitsland begrensd dat het op het vasteland nog slechts een eilandje lijkt.
Ik zie haar weer terug met haar jeans en haar witte open bloesje. Ik was 23 en zij bijna 17. Ze schonk me donkere zonnen en felgele. Spierwit, met zwart haar en gretig verlegen ogen. Ze schreef wondermooie brieven. We zagen elkaar in Brussel. We spraken een slecht Frans dat we moesten spellen. Haar billen en haar benen dreven handen tot wanhoop. Daar stond ik met een mond vol liefde, en ook nu nog proeft mijn tong de smaak van haar transpirerende huid. Vluchtige liefdes stemmen niet droef als ze genoten worden en hebben niets droefs als ze vrijblijvend zijn.
Maar wat doen de hanen naast de duiven en de eenden aan de oevers van de vijver in het park? Wie sprak 's ochtends en 's middags zo ontijdig met hen af buiten elke kloktijd? Ach, laten we 't hebben over iets recenters. We weten dat het gedrag van vrouwen onvoorspelbaar of onbegrijpelijk is, maar het blíjft ons verbazen. Niets wil nog iets zeggen wanneer een vrouw je nee zegt. Het is als was er geen begin, als werd de nul een grotere nul, een vertrappelde 1. Kún je wel over het water lopen als je hard genoeg gelooft? Oud wordt niet het hart, noch pijn waaronder men gebukt gaat, maar de huid die rimpelt. Misschien heb ik haar al te mooi opgesmukt. Niemand kan tegen een ander argumenteren als hij niet weet wat een argument betekent. Ik had met haar een afspraak kunnen maken aan het einde van de wereld; nu, in het gemis, raken we dat einde van de wereld niet meer kwijt. Ten goede of ten kwade, het maakt niet uit. Als een aangeslagen hond liep ik haar maandenlang achterna in Amerika en Europa. Ik gooi Amerika en Europa door het raam. Niettemin meen ik soms vanuit de straat of op pleinen achter mij of vlak naast mij haar stem te horen, maar zoveel is zeker: in de hel zullen we elkaar beter horen, ieder van zijn kant. Misschien dat dan één keer in dit nooit...
Zij begreep me niet, en ik begreep haar nooit, maar we deden ons uiterste best om niet te wanhopen, wetend hoe futiel het was Maria niet in de ogen te kijken bij het beklimmen van de Calvarieberg. In plaats van de spijkers onder ons te verdelen toen Jezus Christus van het kruis gehaald was, gaf zij ze alle drie aan mij. Ik wou haar een gotisch meisjesgelaat geven (zo zag haar gezicht eruit) en zij liet me achter op de grond in een plas vol fluimen waaruit ik op zal moeten staan. Droefheid en razernij - zou een zakenman zeggen - meet je af aan de resultaten, maar dat van mij was een klucht voor komedianten of clowns. Laat Francesca maar een andere Paolo zoeken, want de stem van die dwaas stokte en zijn hart zonk in zijn schoenen. Ik trek vanaf vandaag terug naar de Renaissance.
Maar is er dan geen brug over de Schelde naar de overzijde? Is er niet één meeuw die ons met een rauwe schreeuw kan zeggen wat we hebben verspeeld?
Laat de letterzetter woorden komen zetten waar ik ze nooit gezegd kreeg.

God in Vollezele

God kwam op de aarde en bekeek de kaart en begon Vlaamse plaatsnamen van buiten te leren: Vollezele, Herne, Galmaarden, Denderwindeke, Geraardsbergen, Ninove, Tollembeek, Oetingen, Nieuwenhove, Aalst... Eeuwen nadat hij de wereld had geschapen wist hij ze niet meer. Laatst had hij zich weer rekenschap gegeven van zijn vergetelheid, en zijn Blauwe Zoon op het marktplein geplaatst, en de lichtende duif tussen Maas en Schelde om over de wateren van de doop heen te kijken. En voor het eerst zochten man en vrouw elkaars lichaam wanhopig om te ontkomen aan regen en winter.
God wees met zijn vinger en zei: ‘Het zij zo!' - en daar verrezen een apotheek, twee kroegen voor alledaagse maan- en dinsdagse eenzaten, het café waar slechte koffie wordt geschonken, de bakkerij die geurt naar korenveld en jongedame, een elektrazaak die nooit openging, huizen met schuin aflopend dak zodat de regen over de pannen naar beneden loopt totdat de Maas hem opslokt, bussen voor brieven met nieuwe postzegels, een rechtstreekse telefoonverbinding met de engelen, de kerk met klokken die tot in Brussel de Handelingen van de Apostelen laten horen.
En ik zag God bomen neerzetten in de vlakte, peinzend over de nieuwe mens, omdat wat hij voordien had geschapen een mislukking was en de geschiedenis een eindeloze serie strooptochten en slachtpartijen. ‘Je hebt je vergist,' zei ik hem vriendschappelijk. ‘Iedereen heeft zich vergist,' repliceerde hij. ‘Voorbij de frontlinie,' zei ik nog, ‘spelden overwinnaars en overwonnenen zichzelf op de mouw dat hun verleden des te roemrijker is naarmate het meer leed en doden telt. De geschiedenis is één gruwel- en horrorstory. Leven is voor ons een bestaan in de marge.'
God bleef voortwerken, en terwijl we nababbelden over wat geschied is in de geschiedenis, liet hij het vlierboompje opschieten opdat het land wit zou zien van zijn bloemen, het door mijn ogen uitgehuilde blauw van het vergeet-mij-nietje, de kindertijd van ijzerkruid als een punt op een doek van Miró, bedeesde campanula's die wegkropen in de miniatuur, de rododendron als een ster met lila licht, de geranium die al wat hij aanraakt tot leven wekt. ‘Wat was er eerst: het landschap of de woorden?' vroeg ik hem. Hij wenkte me en ik keek vol verbazing naar het golven van heuvels, geometrische zaaibedden, blauwe bomenrijen tegen de einders.
Bejaarden, gisteren nog versteend, stonden van tafel op en liepen de open lucht in om in de tuin het gras te maaien, zonen gingen koren zaaien en zoonszonen zich bezuipen tot ze achteroversloegen in de kroeg die De Route heet en waar ze uit een kelk het bier 255 drinken, in de waan dat het wijn is.
Sindsdien kwelen de merels tussen de esdoorns met het blad-dat-vijf-windstreken-aanwijst en klapwieken in de top van de reusachtige beuken die de wolken doorboren en werpen hun schaduw op de blaadjes van de zilverpopulieren die aldoor iets oerouds lispelen, maar God weet niet, wist nooit, op welke plek ik weerloos ben achtergebleven en op welke plek Hij weerloos is achtergebleven. Aangezien Hij wist wie ik was, en aangezien ik wist wie Hij was, konden we niet, in een poging tot misleiding, onverschilligheid of veinzerij, aan kant schuiven wat wij altijd zijn geweest: twee eenzame verliezers.


Vertaling Stefaan Van den Bremt

Top
Villa Hellebosch
2.05.05 > 20.06.05

Bookmark and Share Terug